زن در متون مقدس

به نام خدا

عدم تصوير جنسيت محور از زنان

در پانزدهمين جلسه سلسه كلاس‌هاي «زن در متون مقدس»، كه در سالن كتابخانه حسينيه ارشاد تشكيل شد، بحث زن در آيين مسيحيت ادامه پيدا كرد. رضا عليجاني در اين جلسه در ادامه بحث عيسي، كتاب، كليسا؛ بحث كليسا را با پيش‌فرض «تبديل خشونت رومي به خشونت كليسايي» ادامه داد. او ريشه‌ها و سير خشونت در كليسا را از خشونت كلامي درخود اناجيل و سپس رسولان، تا شوراهاي كليسا و اعتقادنامه‌ها و لعنت‌نامه‌هاي پيوست آن‌ها، پيگيري كرد و سپس به عوامل ديگري اشاره نمود همچون: ثروت و قدرت شديد و متمركز كليسا، بستر خشن رومي – يوناني كه كليسا در آن رشد كرد و ... وي سپس به نمونه‌هايي از اين نوع خشونت‌ها  در ادبيات و رفتار كليسا انگشت گذاشت و از جمله به بررسي اجمالي جنگ‌هاي صليبي و تاريخچه انگيزيسيون و تفتيش عقايد در قرون وسطا پرداخت.

سخنران اين بحث را با يك جمع‌بندي در رابطه با اين پرسش به پايان رساند كه «چرا شبان قصاب مي‌شود؟». وي در پاسخ به اين پرسش به برخي ريشه‌هاي ناخواسته اين امر در اناجيل از جمله شخص‌گرايي اغراق‌آميز (و به ارث رسيدن آن به رسولان، كليسا و پاپ)، ادعاي انحصاري نجات در عيسي و كليسا، زبان به شدت تهديدآميز، رسميت نهاد ديني و... اشاره كرد و بستر يهودي – رومي رشد مسيحيت را نيز در اين امر مؤثر دانست.

عليجاني آنگاه به بررسي برخي ويژگي‌هاي مسيحيت پرداخت از جمله:

-  تعدد دوصدايي‌ها (هم‌اين، هم‌آن) مانند قومي يا فراقومي بودن پيام و رسالت عيسي، زمان ملكوت، دروني يا بيروني بودن و زميني يا آسماني بودن ملكوت، نفي واسطه يا واسطه بودن عيسي و كليسا در رابطه با خداوند، انسان مافوق يا مافوق انسان بودن عيسي.

-  پيام عشق و محبت (غلبه محبت بر عدالت) كه برجسته‌ترين و بلندترين صدا در آموزه‌هاي عيسي است و دليل اصلي رشد مسيحيت در عصر خود بوده است.

-  پلوس  (فرهنگساز و پيامبر دوم مسيحيت) و آراي او در رابطه با: ايمان و محبت به جاي شريعت، اصالت ايمان نه عمل، الوهيت عيسي، عرفان ساده و خلسه‌اي، تقدير و جبرگرايي، تأكيد بر گناه اوليه و صليب و فديه شدن عيسي، ثنويت گرايي (دنيوي – الهي، جسم – روح، عقل – ايمان، مرد – زن) و گرايش ضد دنيا، ضدزن و...  وي، تقدس‌دهي به كليسا (اقتدار سلسله‌مراتبي و سخت‌گيري دروني).

عليجاني آنگاه ادامه بحث زن در آيين مسيحيت را پيگيري كرد و به دنبال نكات و مباحثي كه در جلسات گذشته مطرح نموده بود به طرح اين مباحث پرداخت:

-    سخت‌گيري بر ازدواج، ترجيح تجرد (همسر رقيب خدا و مانع محبت و خدمت به او)

-    سخت‌گيري و تلقي تابويي از طلاق

-    بدبيني و تبعيض پلوس و كليسا در رابطه با زنان

-    كم‌رنگي تأكيد بر پسران

-    عدم تصوير جنسيت محور و زايشي از زنان (بويژه در رابطه با بهشت)

-    احترام به مادر (و پدر)

-    تصوير زنان در متن

ادامه بحث زن در آئين مسيحيت به جلسه بعد موكول شد.